Yargıtay İlamı Resmî Metni
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1955 E., 2025/1603 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Tavşanlı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/28 E., 2023/132 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 12.05.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde davalı vekili avukat ... ile davacı vekili avukat ....'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı yüklenici arasında 19.10.2018 tarihinde adi yazılı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşme konusu taşınmazın davalıya satış sureti ile temlik edildiği halde davalının inşaata başlamadığını, sözleşmenin geçersiz olduğundan taşınmaz temlikinin yolsuz tescil niteliğinde olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının sözleşmeyi resmi şekilde yapmayı kabul etmediğini ve üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, mevzuat değişiklikleri sebebiyle inşaata başlanamadığını, müvekkilinin sözleşmedeki edimi yerine getirmeye hazır olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz üzerindeki eski yapının yıkılmış olduğu, taraflar arasındaki sözleşme gereği yapılması gerekli imalat işlerinin yapılmadığı, sözleşmenin şekil şartlarına aykırılık nedeniyle geçersiz olduğu, tarafların sözleşme kapsamındaki edimlerini büyük ölçüde yerine getirmediği, bu nedenle tarafların sözleşmeyle bağlı sayılamayacağı gerekçesiyle, davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın davalıya ait tapu kaydının haciz ve ipotek şerhleri baki kalmak kaydı ile iptaline davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın davacı adına kayıtlı iken davalı şirkete satılarak temlik edildiği ve halen davalı adına kayıtlı olduğu, davacının sözleşmeye aykırılığı olduysa buna yönelik ayrıca dava açılabileceği, varlığı ileri sürülen eksiklerin yolsuz tescili ortadan kaldırmayacağı ve değer tespitine yönelik bilirkişi raporunun da denetime elverişli olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; sözleşme tarihinde inşaata başlanmasının mümkün olmadığını, riskli yapı tespiti sonucunda riskli yapının yıkımının gerçekleşmesi gerektiğini, davacının yükümlülüklerini geç tamamladığını, müvekkili şirketin bu tarihten sonra yapı ruhsatı alınması ve inşaata başlanması için süratle çalışmaya başladığını, ancak bu süreçte getirilen kanuni değişikliklerin inşaat şirketlerini zor duruma soktuğunu belirterek, bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın değerinin yanlış hesaplandığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
-
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
-
Taraflar arasında 19.10.2018 tarihinde adi yazılı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlenmiş olup, davacı arsa maliki, davalı yüklenicidir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, bünyesinde gayrimenkul satış vaadi ve eser sözleşmesini barındıran karma bir sözleşmedir. Bu sözleşmede arsa sahibi, sözleşmeye uygun koşullarda arsasını yükleniciye teslim etmek; yüklenici kendisine karşı edimini yerine getirdiğinde ise yükleniciye bırakılan bağımsız bölümlerin tapusunu ona devretmek ile yükümlüdür. Sözleşmenin diğer tarafı olan yüklenicinin edim borcu ise sözleşmede kararlaştırılan nitelikteki binayı yapıp arsa sahibine teslim etmektir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geçerli olabilmesi için kural olarak resmi şekilde düzenlenmesi gerekir. Ancak taraflar arasında düzenlenen sözleşme adi yazılı olmasına rağmen davacı arsa malikince davalı yükleniciye tapu devri yapıldığından resmi şekil koşulu yerine geldiğinden sözleşme geçerli hale gelmiştir. Davalı yüklenici inşaata başlamadığından İlk Derece Mahkemesince sözleşmenin geriye etkili feshi ile tapu iptali ve tescile karar verilmesi gerekirken, sözleşmenin şekil şartlarına aykırılık nedeniyle geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş olması ve Bölge Adliye Mahkemesince bu gerekçenin kabulü ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi bozmayı gerektirir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibarıyla doğru bulunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/4. maddesi hükmü gereğidir.
VI. KARAR
-
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,
-
(2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, sonucu itibarıyla doğru olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Davalı vekili yararına vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,
Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.