6. Hukuk Dairesi 2024/2812 E. , 2025/1736 K.

"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/27 E., 2024/988 K. BİRLEŞEN ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN 2017/194 ESAS DOSYASI; İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2016/460 E., 2019/182 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı - birleşen davada davacı yüklenici vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

1. ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/460 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; davacı arsa sahibi ile davalı yüklenici arasında İzmir ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 213 ada, 6 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili olarak Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin tapu kaydına şerh verildiğini, davalı yüklenicinin sözleşme hükmüne aykırı hareket ederek süresinde belediyeye ruhsat başvurusunda bulunmadığını, işlemlere başlanılması hususunda gönderilen ihtarnameye rağmen herhangi bir işlem yapılmaması nedeniyle sözleşmenin feshedildiği hususunun ihtarname ile davalı yükleniciye bildirildiğini ve vekillikten azledildiğini, sonrasında davacı arsa sahibinin kentsel dönüşüm ile ilgili işlemleri kendisinin yaptığını, davalı yüklenicinin sözleşme konusu arsanın teslim edilmemesi nedeniyle işlemlerin yapılamadığı hususunda ihtarname gönderdiğini belirterek imzalanan sözleşmenin geriye etkili feshedildiğinin tespitine, tapu kaydına işlenen şerhin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
2. Birleşen ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/194 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; asıl davaya ilişkin cevap dilekçesinde yazılı hususları tekrar ederek, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle oluşan 100.000,00 TL cezai şart ve 1.000,00 TL kar mahrumiyeti alacağının ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/460 Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşmeden kaynaklanan hak ve alacaklar için açılan davada davacının aynı iddiaları savunma olarak ileri sürdüğünü, tespit davası açmakta hukuki yararın bulunmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında kentsel dönüşüm işlemlerinin davalı tarafından başlatıldığını, sözleşme konusu taşınmaz üzerindeki binanın yıkımına karar verildiğini, ancak davacı arsa sahibinin taşınmazı davalıya teslim etmediğini ve binanın yıkılmasına izin vermediğini, davalı yüklenici tarafından projelerin hazırlandığını, ancak davacının taşınmazı teslim etmemesi nedeniyle ruhsat işlemlerinin gerçekleştirilemediğini, 19.08.2016 tarihinde yapılan tespit sırasında binanın yıkılmadığının tespit edildiğini, davalı yüklenicinin kentsel dönüşüm ile ilgili işlemleri yapabilmek için harçları yatırdığını, işlemlerin yapılmasının davacı arsa sahibi tarafından engellendiğini, sözleşmede 7 gün içinde yer teslimi yapılmasına ilişkin yükümlülüğün yerine getirilmediğini belirterek davanın usulden, aksi halde esastan reddini istemiştir.
2. Birleşen ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/194 Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde; asıl davaya ilişkin dava dilekçesinde yazılı hususları tekrar ederek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin taraf iradelerinin birleşmesi veya mahkeme kararı ile feshinin mümkün olduğu, yüklenicinin 03.08.2016 tarihli ihtarname ile cezai şart ve uğranılan zararlarını talep ettiği ve sonrasında belirtilen zararların ödenmesi için dava açtığı, arsa sahibinin de açmış olduğu dava ile sözleşmenin feshini talep ettiği, sözleşmenin feshi yönünden taraf iradelerinin birleştiği, sözleşme ile yer tesliminin bir hafta içerisinde yapılacağının kararlaştırılmasına rağmen yüklenicinin bir yıl süre geçtikten sonra yer tesliminin yapılmadığına ilişkin iddiada bulunmasının hakkaniyete uygun olmadığı, arsa sahibinin sözleşmeye ilişkin fesih hakkını kullanmasında haklı olduğu, yüklenici tarafından inşaata başlanılmamış olması nedeniyle sözleşmeden dönme iradesinin geçmişe etkili olduğu, geçmişe etkili fesih halinde yüklenicinin sözleşme kapsamında yapmış olduğu masrafları ve arsa sahibi yararına yapılan işlerin bedelini talep edebileceği, sözleşmenin geçerli olarak kurulduğu, arsa sahibinin sözleşmeden dönme iradesinin haklı olduğu, arsa sahibinin işin yapılmamasında kusurunun bulunmadığı, haklı nedenle sözleşmeden dönme halinde yüklenicinin cezai şart ve kâr mahrumiyeti talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde asıl davada davalı - birleşen davada davacı yüklenici vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Asıl davada davalı - birleşen davada davacı yüklenici vekili temyiz dilekçesinde; sözleşme kapsamında yüklenicinin başvurusu ile kanun kapsamında yapı kimlik numarası alındığını, riskli yapı tespitine ilişkin işlemlerin yüklenici tarafından yapıldığını, arsa sahibinin taşınmazı boşaltarak teslim etmesi gerekirken edimini yerine getirmediğini, tespit dosyasında da taşınmaz üzerinde mesken olarak kullanılan binanın bulunduğunun tespit edildiğini, yanan ve yıkılan yapılar formunun gerçeği yansıtmadığını, gerçek olmadığı ortaya çıkan belgeye dayalı hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, arsa sahibinin sözleşme kapsamındaki edimlerini yerine getirmediğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, asıl davada; arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi ve tapu kaydına konulan şerhin kaldırılması, birleşen davada; sözleşmenin arsa sahibi tarafından haksız feshedilmesi nedeniyle cezai şart ve mahrum kalınan kârın ödenmesi istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, özellikle sözleşmenin geriye etkili feshine karar verilmiş olmasına göre usul ve kanuna uygun olup, asıl davada davalı - birleşen davada davacı yüklenici vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 29.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi..